Οι «παγίδες» που κρύβουν τα light προϊόντα

Οι «παγίδες» που κρύβουν τα light προϊόντα

Άρθρο του Αναστάσιου Δημητριάδη, αθλητικού διατροφολόγου –προσωπικού προπονητή

 

Σύμφωνα με τον κώδικα τροφίμων και ποτών ένα προϊόν μπορεί να χαρακτηρισθεί ως 'light' ή 'ελαφρύ' όταν η θερμιδική του αξία ανέρχεται στο 50% κατά ανώτατο όριο της θερμιδικής αξίας του αντίστοιχου τροφίμου. Στη διατροφική ετικέτα των προϊόντων πρέπει να αναγράφεται η θερμιδική αξία του προϊόντος, καθώς και η σύνθεσή του σε  θρεπτικά συστατικά (πρωτείνες-υδατάνθρακες-λίπος).

Την πρώτη κατηγορία των προϊόντων 'light' αποτελούν τα προϊόντα χαμηλής περιεκτικότητας σε λίπος. Η κυριότερη κατηγορία τέτοιων προϊόντων είναι τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Τα ημιαποβουτυρωμένα (1,5% λιπαρά) ή και τελείως αποβουτυρωμένα (0% λιπαρά) γάλατα και γιαούρτια ακόμα αποτελούν την πλειοψηφία των προϊόντων 'light' που καταναλώνονται στην Ελλάδα.

Άλλα τρόφιμα χαμηλής περιεκτικότητας σε λίπος είναι τα προϊόντα κρέατος, σάλτσες,οι μαγιονέζες καθώς και τα σνακ.

Τα προϊόντα με 0% λιπαρά χαρακτηρίζονται και ως προϊόντα ελεύθερα λίπους (free fat),ενώ υπάρχει και ο όρος χαμηλής περιεκτικότητας (low fat) ή μειωμένης περιεκτικότητας (reduced fat) που αναφέρεται συνήθως σε προϊόντα που περιέχουν μέχρι και 25% λιγότερο λίπος.

Το ...0% και τα υποκατάστατα λίπους

Μια άλλη κατηγορία προϊόντων χαμηλής περιεκτικότητας σε λίπος είναι αυτά που περιέχουν υποκατάστατα λίπους. Τα υποκατάστατα λίπους μπορεί να απορροφούνται όπως οι υδατάνθρακες και οι πρωτεΐνες ή να είναι μη απορροφήσιμα συνθετικά λίπη.

Τα τελευταία έχουν κατηγορηθεί για παρενέργειες. Για παράδειγμα, η κατανάλωση προϊόντων που περιέχουν olestra (συνθετικό λίπος που χρησιμοποιήθηκε στην Αμερική), συνδέθηκε με την πρόκληση γαστρεντερικών διαταραχών καθώς και μείωση της απορρόφησης καροτενοειδών.

Για την αντικατάσταση της ζάχαρη στα προϊόντα 'light' χρησιμοποιούνται ουσίες με υψηλή γλυκαντική ικανότητα. Τέτοιες είναι για παράδειγμα η ασπαρτάμη, η σακχαρίνη και το ακετοσουλφαμικό κάλιο. Η ασπαρτάμη που έχει πολλαπλάσια γλυκαντική ικανότητα σε σχέση με τη ζάχαρη (200 φορές πιο γλυκιά), απορροφάται σαν πρωτεΐνη και μεταβολίζεται κανονικά.

Έχει εγκριθεί σε περισσότερες από 35 χώρες και χρησιμοποιείται σε περισσότερα από 4500 προϊόντα όπως αναψυκτικά, γλυκά, κρέμες, γαλακτοκομικά προϊόντα κ.ά. Οι γλυκαντικές αυτές ουσίες πολλές φορές χρησιμοποιούνται μαζί με άλλους υδατάνθρακες, όπως π.χ. ασπαρτάμη και μαλτοδεξτρίνες στο canderel. Η τελευταία κατηγορία προϊόντων 'light' είναι τα οινοπνευματώδη ποτά στα οποία έχει αφαιρεθεί μια ποσότητα αλκοόλ ή και όλο το αλκοόλ (π.χ. μπύρες light).

Οι ειδικοί πιστεύουν ότι τα προϊόντα 'light' μπορούν να παίξουν σημαντικό ρόλο στην καταπολέμηση της παχυσαρκίας και την πρόληψη ασθενειών εφόσον καταναλώνονται σωστά.

Σημαντικό ρόλο παίζει η ενημέρωση και η σωστή επισήμανση των τροφίμων έτσι ώστε ο καταναλωτής να γνωρίζει τη θερμιδική αξία αυτών. Υπάρχουν τρόφιμα 'light', όπως για παράδειγμα μαγιονέζα ή κρέμα γάλακτος που ενώ περιέχουν λιγότερο λίπος εξακολουθούν να είναι τρόφιμα υψηλής θερμιδικής αξίας και είναι καλό να χρησιμοποιούνται σε μικρές ποσότητες και μόνο στα πλαίσια μιας ισορροπημένης διατροφής.

Τα light προϊόντα τελικά κάνουν καλό στην υγεία μας; Η κατανάλωση των προϊόντων αυτών πρέπει να είναι μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής που να περιλαμβάνει 5 γεύματα ημερησίως. Δεν πρέπει να γίνεται υπερβολική κατανάλωση των προϊόντων αυτών γιατί το γεγονός ότι είναι μειωμένα σε λιπαρά δεν συνεπάγεται ότι είναι μειωμένα και σε θερμίδες!! Άτομα που χρησιμοποιούν κατά κόρον light προϊόντα στην διατροφή τους έχουν σταδιακή αύξηση του σωματικού τους βάρους. Αυτό έχει να κάνει με την πεποίθηση ότι τα προϊόντα αυτά τους αδυνατίζουν με αποτέλεσμα να καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες.

Πως να αποφύγουμε τις διαφημιστικές παγίδες

Πώς θα αποφύγουμε τις διαφημιστικές παγίδες όμως ώστε να γνωρίζουμε το πραγματικό περιεχόμενο σε λίπος και ενέργεια; Πρέπει πάντα να διαβάζουμε το «πινακάκι» (την ετικέτα διατροφικής επισήμανσης) στο πίσω μέρος της συσκευασίας. Οι εταιρείες τροφίμων δεν υποχρεώνονται από το νόμο να παρέχουν πληροφορίες διατροφής, εκτός αν κάνουν ένα διατροφικό ισχυρισμό π.χ. «light».  Όταν αναγράφονται πληροφορίες διατροφής, πρέπει να ακολουθηθούν συγκεκριμένοι κανόνες.

Οι πληροφορίες πρέπει να δίνονται ως τιμές ανά 100 γραμμάρια (g) ή ανά 100ml του τροφίμου. Επίσης, δεδομένου ότι  αναφέρεται το μέγεθος σε γραμμάρια της προτεινόμενης μερίδας στην ετικέτα, μπορούν να αναγράφονται οι διατροφικές πληροφορίες και ανά μερίδα.

Η ενεργειακή αξία του τροφίμου σε θερμίδες (kcal) και σε kJ. Η ποσότητα της πρωτεΐνης, των υδατανθράκων και του λίπους σε γραμμάρια (g).

Προαιρετικά (εκτός αν γίνεται ένας ισχυρισμός) η ποσότητα της ζάχαρης, του κορεσμένου λίπους, των φυτικών (εδώδιμων) ινών, του νατρίου, εάν οι πρώτες τέσσερις θρεπτικές ουσίες έχουν αναφερθεί. Μπορούν προαιρετικά να προστεθούν και συμπληρωματικές πληροφορίες (εκτός αν γίνεται ένας ισχυρισμός) για την ποσότητα άλλων θρεπτικών ουσιών όπως τα πολυακόρεστα λιπαρά οξέα, τα μονοακόρεστα λιπαρά οξέα ή η χοληστερόλη.  Αντίστοιχα, γίνεται για τις βιταμίνες και τα  μέταλλα (εάν βρίσκονται σε σημαντικές ποσότητες). Η ποσότητα των βιταμινών και των μετάλλων στα τρόφιμα δίνονται ως ποσοστό της Συνιστώμενης Ημερήσιας Ποσότητας* (ΣΗΠ). Η ΣΗΠ είναι η εκτίμηση της ποσότητας που επαρκεί για να καλυφθούν οι ανάγκες του μέσου ενήλικα.

Τι σημαίνει όμως διατροφικός ισχυρισμός; Σε πολλές ετικέτες διατροφικής επισήμανσης συχνά βλέπουμε κάποιους διατροφικούς ισχυρισμούς. Ας δούμε πιο αναλυτικά σε τι αναφέρονται

Διαβάζετε τις ετικέτες προσεκτικά: Όταν κάποια ετικέτα τροφίμου γράφει: "Χωρίς χοληστερίνη" αυτό σημαίνει ότι το προϊόν δεν περιέχει χοληστερίνη, αλλά θα πρέπει να ξέρετε ότι μπορεί να περιέχει κορεσμένο (ζωικό) λίπος, κάτι το οποίο επίσης ανεβάζει την χοληστερίνη στο αίμα. Το να βρίσκετε λοιπόν το λίπος, τη χοληστερόλη ή το αλάτι που περιέχεται στα τρόφιμα, σημαίνει ότι θα πρέπει να διαβάζετε τις ετικέτες τους. Μπορεί αρχικά να μοιάζει δύσκολο ή βαρετό, αλλά τελικά μπορεί να αποδειχτεί ενδιαφέρον και διασκεδαστικό.

Οι νόμοι σχετικά με τις ετικέτες τροφίμων είναι βασισμένοι σε κοινοτική νομοθεσία της ΕΕ. Η συγκεκριμένη νομοθεσία θα βελτιωθεί με αλλαγές, οι οποίες αναμένονται μέχρι το 2010, και θα έχουν σκοπό την ακόμη πιο ολοκληρωμένη και κατανοητή πληροφόρηση του καταναλωτή.

« Επιστροφή

Άλλα άρθρα...

Πρώτο θέμα

Μάθε 5 τρόπους για να διπλασιάσεις τα οφέλη από την προπόνησή σου
Πολλές φορές θα έχεις αναρωτηθεί πώς μπορείς να διπλασιάσεις τα οφέλη σου από την προπόνηση. Σίγουρα μία σωστή διατροφή αλλά και ένα έντονο πρόγραμμα είναι δύο τρόποι γνωστοί και περπατημένοι.