Όλα όσα θα ήθελες να γνωρίζεις για το Προεδρικό Μέγαρο!

Όλα όσα θα ήθελες να γνωρίζεις για το Προεδρικό Μέγαρο!

Ανάκτορα του Μπάγκιγχαμ, Μέγαρο των Ηλισίων, Λευκός Οίκος, όλα αυτά είναι προεδρικά μέγαρα ή βασιλικά ανάκτορα, όπου διαμένουν οι ηγέτες των χωρών που ανήκουν! Μπορεί να είναι διάσημα κτίρια, αλλά για τους λαούς που ανήκουν αποτελούν σύμβολα. Το δικό μας το Προεδρικό Μέγαρο, μπορεί να μην είναι διάσημο, αλλά για μας τους Έλληνες είναι σημαντικό. Μάθε λοιπόν όλα όσα θα ήθελες να γνωρίζεις για το Προεδρικό Μέγαρο της Ελληνικής Δημοκρατίας

Το Προεδρικό Μέγαρο βρίσκεται στο κεντρικότερο σημείο της Αθήνας, πίσω από τον Εθνικό κήπο και το Κοινοβούλιο, στα όρια ακριβώς του ιστορικού κέντρου

Η περιοχή όπου βρίσκεται το Προεδρικό Μέγαρο ήταν μέχρι τις τελευταίες δεκαετίες του 19ου αιώνα έξω από το σχέδιο πόλεως της πρωτεύουσας. Τα Ανάκτορα, σημερινή Βουλή, ήταν το όριο της πόλης προς Ανατολάς. Πίσω από αυτό απλώνονταν άκτιστες εκτάσεις, χωράφια και περιβόλια. Τα μόνο κτίρια που διακρίνονται στους χάρτες της εποχής είναι το Μέγαρο της Δουκίσσης Πλακεντίας “Ιλίσια” (σημερινό Βυζαντινό Μουσείο) και η Μονή Πετράκη, κτισμένα και τα δύο στην εξοχή μακριά από το κέντρο της πόλης. Χαρακτηριστικό είναι άλλωστε ότι όταν το 1854 αποφασίζεται η ίδρυση ορφανοτροφείου θηλέων κάτω από την προστασία της Βασίλισσας Αμαλίας, το οικόπεδο που επελέγη βρισκόταν δίπλα ακριβώς στο σημερινό Προεδρικό Μέγαρο. Το ορφανοτροφείο “Αμαλιείον” (κατεδαφισμένο σήμερα) βρισκόταν μεταξύ των οδών Ηρώδου Αττικού, Λυκείου και Στησιχόρου. Άκτιστα επίσης παρέμεναν και τα επί του άξονα της λεωφόρου Κηφισίας (σημερινή Βασιλίσσης Σοφίας) οικόπεδα τα οποία το κράτος προόριζε για την ανέγερση υπουργείων.

Στις αρχές του 1870, το δημόσιο επέτρεψε την πώληση οικοπέδων σε ιδιώτες. Κτίζονται τότε τα πρώτα ιδιωτικά μέγαρα που στεγάζουν τις μεγαλοαστικές οικογένειες της Αθήνας. Κατά τη δεκαετία του 1890 ανατίθεται στον αρχιτέκτονα Έρνεστ Τσίλλερ η οικοδόμηση του Ανακτόρου του Διαδόχου (σημερινό Προεδρικό Μέγαρο), στη θέση όπου βρισκόταν ο βασιλικός λαχανόκηπος. Το οικόπεδο καταλαμβάνει ένα ολόκληρο οικοδομικό τετράγωνο μεταξύ των οδών Ηρώδου Αττικού, Αραβαντινού, Ησιόδου, Μελεάγρου και Διοχάρους (σημερινή Βασιλεώς Γεωργίου Β΄).

Η οδός Ηρώδου Αττικού που φιλοξενεί το Μέγαρο, δεν είναι μόνον ένας από τους ωραιότερους δρόμους της πόλης, αλλά είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την πολιτική και κοινωνική ζωή αυτού του τόπου, αφού πέραν του Μεγάρου, φιλοξενεί και το Μέγαρο Μαξίμου όπου βρίσκεται το γραφείο του εκάστοτε Πρωθυπουργού.

Το Προεδρικό Μέγαρο καταλαμβάνει συνολική έκταση 27 περίπου στρεμμάτων. Στην κύρια όψη του κτιρίου, επί της Ηρώδου Αττικού, βρίσκεται η επίσημη είσοδος του Μεγάρου. Η ανεπίσημη είσοδος βρίσκεται επί της Βασιλέως Γεωργίου Β΄.

Η απόφαση για την ανέγερση του κτιρίου που στεγάζει σήμερα την Προεδρία της Δημοκρατίας ανάγεται στο 1868. Τη χρονιά αυτή γεννήθηκε ο υιός του Γεωργίου Α΄ και διάδοχος του θρόνου, Κωνσταντίνος και το Ελληνικό δημόσιο αποφάσισε να του δωρίσει, όταν ενηλικιωθεί, ιδιαίτερη κατοικία. Πράγματι, εικοσιένα χρόνια αργότερα, όταν ο διάδοχος Κωνσταντίνος νυμφεύεται την πριγκίπισσα Σοφία Χοετζόλλερν, το ελληνικό δημόσιο ετήρησε την υπόσχεσή του.

Ο σχεδιασμός του “Ανακτόρου του Διαδόχου”, όπως έγινε γνωστό το κτίριο, ανατέθηκε στον Ερνέστο Τσίλλερ. Το ανάκτορο άρχισε να κτίζεται το 1891 και τελείωσε έξη χρόνια αργότερα, το 1897.

Την παραμονή των Χριστουγέννων του 1909 πυρκαγιά κατέστρεψε ένα μεγάλο τμήμα του κτιρίου των Ανακτόρων όπου διέμενε ο βασιλεύς, δηλαδή της σημερινής Βουλής, με αποτέλεσμα το Ανάκτορο του Διαδόχου να χρησιμοποιηθεί προσωρινά ως κατοικία και της υπόλοιπης βασιλικής οικογένειας. Μετά τη δολοφονία του Γεωργίου του Α΄ (1913) και την άνοδο στο θρόνο του διαδόχου Κωνσταντίνου μετατρέπεται οριστικά σε βασιλικά Ανάκτορα.

Η χρήση του κτιρίου ως Ανακτόρων διακόπτεται το 1924 όταν καταλύεται η βασιλεία και ανακηρύσσεται Δημοκρατία. Το κτίριο χρησιμοποιείται ως Προεδρικό Μέγαρο μέχρι το 1935 και επανέρχεται στην αρχική του χρήση με την παλινόρθωση της Μοναρχίας το 1935 και την επιστροφή του Βασιλέως.

Μετά τη μεταπολίτευση του 1974 και την οριστική εγκαθίδρυση της δημοκρατίας στη χώρα, το κτίριο χρησιμοποιείται πλέον ως Προεδρικό Μέγαρο και ως κατοικία των εκάστοτε Προέδρων.

Η ανάθεση της ανεγέρσεως των Ανακτόρων στον Γερμανό αρχιτέκτονα Ερνέστο Τσίλλερ είχε ως όρο το σχεδιασμό ενός κτιρίου, το οποίο δεν θα ήταν μεγαλοπρεπές, ούτε κατά τα πρότυπα των ευρωπαϊκών ανακτόρων. Τα ανάκτορα έπρεπε να συγγενεύουν μορφολογικά με τις μεγαλοαστικές κατοικίες της εποχής και να εκπροσωπούν την άρχουσα κοινωνική τάξη της χώρας. Φαίνεται ότι ο Γεώργιος Α΄ ήταν αυτός που έδωσε τις κατευθυντήριες οδηγίες.

Πρόκειται για ένα τριόροφο νεοκλασικό κτίριο, με λιτή και αυστηρή πρόσοψη που ακολουθεί τους νόμους της συμμετρίας. Το κύριο σώμα πλαισιώνεται από δύο πτέρυγες που προεξέχουν ελαφρά. Στο δεύτερο όροφο μία σειρά από διπλά παράθυρα αφήνουν ενδιάμεσα κενά όπου διακρίνονται ανάγλυφα εραλδικά σύμβολα, παραστάσεις των τεσσάρων εποχών, τα μονογράμματα Κ και Σ (Κωνσταντίνος και Σοφία) καθώς και πρόσωπα της ελληνικής μυθολογίας. Στη στέψη του κτιρίου ο Τσίλλερ έχει τοποθετήσει αγάλματα. Όλες οι όψεις του κτιρίου είναι απλές. Μοναδική προεξοχή αποτελεί το ιωνικό πρόπυλο της κυρίας εισόδου προς την οδό Ηρώδου του Αττικού.

Οι μετατροπές που έχουν γίνει στο κτίριο στο διάστημα που μεσολάβησε από την ίδρυσή του και μέχρι σήμερα δεν είναι ιδιαίτερα σημαντικές. Εξαίρεση αποτελεί η προσθήκη της αίθουσας χορού (σημερινή αίθουσα διαπιστευτηρίων) το 1909 και η προσθήκη της πίσω πτέρυγας (σημερινή αίθουσα δεξιώσεων) στις αρχές της δεκαετίας του ’60.

Η αίθουσα δεξιώσεων αποτελεί νεότερη προσθήκη στο αρχικό κτίριο και κατασκευάστηκε το 1962 από τον Αλέξανδρο Μπαλτατζή με την ευκαιρία των γάμων της πριγκίπισσας Σοφίας, πρωτότοκης κόρης του βασιλιά Παύλου, με τον πρίγκηπα Δον Χουάν Κάρλος, σημερινούς βασιλείς της Ισπανίας.

Ο κήπος του Προεδρικού Μεγάρου καταλαμβάνει έκταση 25 περίπου στρεμμάτων και αποτελεί μια όαση πράσινου στο κέντρο της Αθήνας. Στα μέσα του 19ου αιώνα το χώρο αυτό καταλάμβανε ο λαχανόκηπος των Βασιλικών Ανακτόρων (σημερινής Βουλής) μια και το έδαφος στη θέση αυτή ήταν ιδιαίτερα εύφορο.

Ο σχεδιασμός του κήπου στην πρόσοψη του κτιρίου συναντάται και σε άλλα νεοκλασικά κτίρια της εποχής (Ακαδημία, Πανεπιστήμιο, Εθνική Βιβλιοθήκη). Ο κήπος ακολουθεί ένα σχετικά αυστηρό γεωμετρικό σχέδιο γαλλικού ρυθμού, με συμμετρικά παρτέρια χλόης και νησίδες εποχιακών ανθοφόρων φυτών. Την αυστηρότητα της σύνθεσης προς την οδό Ηρώδου Αττικού μετριάζουν αιωνόβια πλατάνια, φιλύρες, φοίνικες και κυπαρίσσια.

« Επιστροφή

Άλλα άρθρα...

Πρώτο θέμα

Γιατί αφήνουμε τις γυναίκες μόνες τους;
Το φαινόμενο το έχεις δει επανειλημμένα γύρω σου, μόνες όμορφες γυναίκες, τόσο που ίσως αναρωτιέσαι αν είναι λεσβίες ή απορείς γιατί δεν έχουν κάποιον παρέα.